ЗАВОД ЯТЭК: ЗА И ПРОТИВ
МИНИИСТИР ТУОХ КӨРҮҮЛЭЭҔИЙ?
Мэҥэ Хаҥалас улууһугар гааһы таҥастыыр собуоту утарааччылар тоҕо эрэ собуоту Саха сирин соҕуруу өртүгэр, чуолаан, Алдан оройуонугар тутуохха наада диэн турдулар. Толкуйдара олус судургу: онно бырамыысыланнас эбийиэктэрэ онто да суох элбэхтэр — өссө биир эбиллибитэ улахан иэдээни оҥоруо суоҕа. Манна СӨ Бырамыысыланнаска уонна геологияҕа миниистирэ Андрей Панов Алдан оройуонугар тоҕо метанол собуотун тутар сатамматын туһунан Уопсастыбаннай палаата мунньаҕар эппитэ даҕаны, болҕойооччу суох этэ.
Бырамыысыланнас миниистирэ Андрей Панов манныгы тоһоҕолоон бэлиэтээбитэ:
‒ Алдан оройуонугар туох баар гаас баайдаах сирдэр Газпром дьаһалыгар киирэллэр. Газпром метанол собуотун тутары былааннаабат. Оттон ЯТЭК дьаһалыгар сылдьар Саха сирин киин өртүгэр баар гаастаах скважиналар собуот үлэтин инникитин толору хааччыйар кыахтаахтар. Саха сиригэр түөрт гаас-тырааныспар ситимэ баар, олор бары өрөспүүбүлүкэ эрэ иһигэр эргийэллэр уонна ДьУоКХ, энергетика туһатыгар үлэлииллэр.
Мин биир бэйэм Саха сирин соҕуруу өртүгэр гааһы таҥастааһын баар буоларын сөбүлүүбүн. Тоҕо диэтэххэ, манна “Сахатранснефтегаз» хампаанньа бас билэр гаас магистрала баар. Бу турба бэл кыһын, ол аата муҥутаан үлэлиир кэмигэр, 50% эрэ гааһынан толоруллар. Сүүһүнэн килэмиэтир турба сир анныгар сытар, тайҕалары, маардары уҥуордуур, ону күн аайы сарсыардаттан киэһээҥэ диэри көрүөххэ-истиэххэ наада. Ол ороскуота тэрилтэлэр даҕаны, нэһилиэнньэ да төлүүр тарыыптарыгар киирэр.
Бастатан туран, маннык. Бу гаас турбатын нөҥүө 1 кубометры дуу, хас да мөлүйүөн кубометры дуу хачайдыырбыт син биир ‒ ороскуота биир кэриэтэ. Оттон метанол собуотун курдук, бөдөҥ гааһы туһанааччы баар буоллаҕына, нэһилиэнньэ төлүүр тарыыба кыччаан биэрэр. Иккиһинэн, «Сахатранснефтегаз» гааһы элбэҕи туһанар бөдөҥ тэрилтэ баар буоллаҕына, гаас систиэмэтин өрөмүөннүүргэ, эрэллээх бигэ турукка тутарга үптэнэр-харчыланар.
Бу ситимнэр билигин оччото суох туруктаахтарын билиниэххэ наада. Билигин гаас турбатын үс утаҕа баар буоллаҕына, үһүс утаҕы өссө ситэриэххэ наада. Онно, ол эбэтэр, хаалбыт 82 килэмиэтир усталаах турбаны ситэрэргэ 4 млрд солк. кэриҥэ үп наада.
Үһүс утаҕы ситэрии киин уонна Илин эҥэр улуустары гааһынан хааччыйыы бигэ буоларын хааччыйыа этэ. Оттон гаас тарыыбыгар бу үлэни учуоттуур кыахпыт суох — нэһилиэнньэ төлөбүрэ тосту улаатыа. Оттон гааһы таҥастыыр собуот бу кыһалҕаны быһаарар кыахтаах. Онон гааһы улахан кээмэйинэн туһанар тэрилтэ Алдаҥҥа буолбакка, манна, Саха сирин киин өртүгэр тутуллуохтаах.
Күн-бүгүн биһиги инбэстииссийэлэргэ бырагыраамаларбыт кыайан үлэлээбэт туруктаннылар. Өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүгэр үбү-харчыны оҥорор тэрилтэлэр наадалар.
***
Бу кэмҥэ саалаттан Екатерина Михайлова баһылыктаах “Сомоҕо күүс» хамсааһын чилиэннэрэ хаһыытаһан киирэн бардылар: «Өйдөөтүбүт!», «Биһиэхэ ол наадата суох!», «Эһиги оннукка тиэртигит!» уо.д.а.
Айахтааҕы атыппат үлүгэртэн миниистир тохтуурга күһэлиннэ.
Биир олус суолталаах боппуруос бэрилинннэ: «Гаас бырамыысыланнаһын сайыннарыыга итинтэн атын бырайыактар бааллар дуо?»
«Убаҕас туруктаах гааһы оҥорор собуот тутуута баар даҕаны, онно харчы угар инбиэстэр көстө илик», — диэн хоруйдаата Панов.
Өскөтүн мунньахха мустубут дьон метанол собуотун бырайыагын туһунан салгыы истибиттэрэ буоллар, метанол оҥоһуутугар, ойоҕос эттик быһыытынан, убаҕас туруктаах гаас тахсарын билиэ этилэр. Бу ыраах сытар, суола-ииһэ суох, гаас турбата тиийэр кыаҕа суох нэһилиэктэргэ бэртээхэй оттук буолуон сөп этэ.
Ол эрэн, сорох экологтарга уонна уопсастыбанньыктарга гаас тарыыптарын аччатар уонна ыраах нэһилиэктэри гаас уматыгынан хааччыйар кыһалҕатааҕар миитиннэри тэрийэр ордук суолталаах быһыылаах. Чуҥкук дьыала буоллаҕа...
***
Ааптар тус бэйэтин көрүүлэрэ эрэдээксийэ санаатыттан атын буолуон сөп.
Источник: газета "Эркээйи" - 15 ноября 2017.
ДРУГИЕ МАТЕРИАЛЫ СПЕЦРАЗДЕЛА:
ЗАВОД ЯТЭК: ЗА И ПРОТИВ 2017-11-16 07:01:23 Всего просмотров: 1112 Поделиться: 
Ссылки по ключевым словам:
2017-11-16 07:01:23 - МИНИИСТИР ТУОХ КӨРҮҮЛЭЭҔИЙ? 2010-10-14 11:32:47 - Миниистир ыстаана «ууннары тардылынна» |
